مرکز فرهنگی حیدر علی اُف شگفتی دیگر از معماری زاها حدید

زاها حدید در سال 1950 در بغداد در خانواده ای روشنفکر و مسلمان به جهان آمد. او تحصیلات دوران ابتدایی را در یکی از دیرهای کاتولیک فرانسوی زبان بغداد سپری کرد. پس از آن، به سبب جو فرهنگی خانواده، با حمایت والدینش و روابط گسترده شان به آرزوی ایام کودکی اش تحقق بخشید و بعد از گذراندن دوره ریاضیات در دانشگاه امریکایی بیروت (1968ـ1971) به مدرسه معماری AA لندن رفت و بدین ترتیب وارد جهانی زیبای معماری شد.

مرکز فرهنگی حیدر علی اُف شگفتی دیگر از معماری زاها حدید

او درباره دوران کودکی اش این چنین می گوید:

من یک عرب عراقی ام و هرگزنمی توانم روزهای زیبایی را که در وطن داشتم از ذهنم بیرون کنم. کودکی من در آنجادر میان منابع سرشار انسانی و تاریخی به رویا شبیه است. مدرسه ما لابه لای علفزارهاو در دل طبیعتی سبز بود که امروز از آن فقط خرابه هایی برجاست. شهر بغداد در آنایام پر از آدم های عجیب با ملیت ها و مذاهب مختلف بود و پرورش در این محیط پر ازتجربه های متفاوت شانس بزرگی برای من بود

زاها حدید، کهدر دنیا شهرتی معادل چهره های معروف دارد، علاوه بر آثار چشم گیرش در معماری و طراحی های مختلف، به دلیل ظاهرمتفاوت و تأثیر گذارش هم مطرح است: زنی درشت اندام در پوششی همیشه مشکی، با چشماندرشت شرقی که وجهه ای دراماتیک به او می بخشد. اطلاق عناوینی چون خانم خارق العاده و اژدها بانو از سوی رسانه ها به وی نیز برداشتی از ظاهر متفاوتاوست. اما رفتار و شرم خاص آسیایی اش زنی مهربان را معرفی می نماید که کلام مختصرش بالهجه غلیظ عربی او را دلنشین تر هم جلوه می دهد .

مرکز فرهنگی حیدر علی اف در باکوپس از برگزاری مسابقه ای در سال 2007 ، شرکت معماری زاها حدید برای طراحی مرکز فرهنگی حیدر علی اُف برگزیده شد. معمار ایرانی تیم طراحی شرکت زاها حدید، خانم سارا شیخ اکبری مسئولیت طراحی داخلی این پروژه را بر عهده داشته است.

به عنوان عضو سابق اتحاد جماهیر شوروی، طراحی شهری و معماری باکو پایتخت کشور آذربایجان واقع در ساحل غربی دریای خزر، به شدت تحت تاثیر طرح ریزی آن دوران بوده است. از زمان استقلال این کشور در سال 1991 آذربایجان سرمایه گذاری های سنگینی در مدرن سازی و توسعه زیرساخت ها و معماری باکو انجام داده است و از میراث معماری شوروی به تدریج دور گشته است.

این ساختمان برای تبدیل شدن به محل اصلی برنامه های فرهنگی کشور طراحی گشته است، فرم و هندسه شگفت انگیز این بنا در مقابل معماری خشک دوران شوروی که در باکو بسیار رواج داشته قرار گرفته است و به جرأت آن را در هم می شکند. از سوی دیگر این بنا درک و احساسات لطیف فرهنگ آذری را به نمایش می گذارد و چهره خوش بین یک ملت را نشان می دهد که نگاه شان رو به سوی آینده است. سبک کاری حدید دیکانستراکشن یا ساختار شکنی است که همیشه توانسته به خوبی تصویری متفاوت از ساختارها خلق کند.

طرح مرکز فرهنگی حیدر علی اُف، ارتباطی سیال و پیوسته بین درون ساختمان و میدان اطرافش برقرار نموده است. این میدان به عنوان سطح زمین که به تمام قسمت های بافت شهر باکو دسترسی دارد خیز برمی دارد تا فضای عمومی داخل ساختمان را در برگیرد و سلسله مراتب فضاهای به هم پیوسته برای مراسمات و اتفاقات فرهنگی معاصر و سنتی آذربایجان را تعریف نماید.

دانلود ویدیو

فرم بندی حجم به نحوی استادانه، با امواج و انشعاب، تاشدگی ها و انعطافش سطح میدان را به چشم انداز معمارانه ای مبدل نموده که عمنمودهای بسیاری ایفا می نماید از جمله خوش آمدگویی، دعوت، پذیرایی و هدایت بازدیدکنندگان به سطوح مختلف درون بنا.

ساختمان با حالت خاص خود مرز اختلاف مرسوم میان بنای معمارانه و چشم انداز شهری را محو نموده است.

ساختمان چه به لحاظ طراحی داخلی و چه طراحی بیرونی این میدان را در لفاف خود گرفته است، به آن شکل داده و به زمین می نشاند.

سیال بودن و جریان در معماری این منطقه چیز جدیدی نیست. در معماری ردیف ها، شبکه ها، یا دنباله ستون هایی که رو به بی نهایت می روند همانند درختان در جنگل، فضایی عاری از وقفه ایجاد می نماید و الگوهای تزئینی و خطاطی های به هم پیوسته که از کف فرش ها تا دیوار، از دیوارها تا سقف و از سقف ها تا گنبد امتداد یافته اند ارتباط یکپارچه ای را نشان می دهد که مرزهای عناصر معماری و سطح زمین اقامتی را در خود محو نموده است.

هدف طراح پیوند دادن درک تاریخی از معماری این محل نه به وسیله تقلید یا تحدید استفاده از اشکال آن بلکه ارتقاء آن به تفسیر محکم امروزین بوده که یک درک ظریف و بی بدیل را منعکس می سازد.

در پاسخ به اُفت مستقیم ارتفاع توپوگرافی که معمولا باعث تقسیم شدن سایت به چند سطح و طبقه می گردد این پروژه یک تراس دقیق ارائه نموده که با شیب سایت همراه شده و ارتباطات و مسیرهای ثانویه بین ساختمان، میدان شهر و پارکینگ زیرزمین را کنترل می نماید. این راه حل از حفاری های اضافی جلوگیری نموده و شرایط نامساعد سایت شیب دار را به مزیت کلیدی در طراحی مبدل ساخته است.

استفاده پیشرفته از برنامه های رایانه ای اجازه کنترل پیوسته و برقراری ارتباطات پیچیده بین تمام اجزای مختلف شرکت کننده در این پروژه را داد.

سازه مرکز فرهنگی حیدر علی اُف متشکل از مشارکت دو سیستم است؛ سازه بتنی که با سیستم سازه فضاکار ترکیب گشته تا به ستون هایی با فواصل وسیع دست پیدا نماید و بدین جهت عناصر عمودی سازه توسط سیستم دیوارها مستور گشته اند تا بازدیدکنندگان سیالیت و جریان بدون وقفه در فضای داخل را تجربه کنند.

هندسه ویژه سطوح، نیازمند یک سازه بی قید و شرط و شگرف بود و بدین جهت ستون های خمیده چکمه ای در سازه به کار رفت که ساخت پوسته واژگون شده سطوح را از سطح زمین تا غرب ساختمان امکان پذیر سازد و کام و زبانه ای که از سر تیرهای پیش آمده باریک می شوند و پوشش ساختمان را تا شرق سایت پشتیبانی می کنند به کار رفت.

سیستم سازه فضاکار امکان خلق فرم آزاد سازه را میسر کرد و زمان قابل توجهی را در پروسه ساخت و ساز صرفه جویی نمود، زیرسازی بنا با ارتباط منعطف میان شبکه صلب سازه فضایی و درزهای فرم آزاد پوشش نما درهم آمیخته شده است.

درزهای موجود در نما ناشی از پروسه منطقی سازی هندسه پیچیده، به صورت کاربردی و زیبایی شناختی در این پروژه است.

فیبر شیشه ای بتن مسلح یا GFRC و فیبر شیشه ای پلی استر مسلح یا GFRP به عنوان متریال ایده آل برای پوشش این ساختمان انتخاب گردیدند زیرا این متریال ها خاصیت قدرتمند پلاستیکی یا انعطاف پذیری بالایی دارند و در عین حال پاسخ گوی نیازهای بسیار متنوع کاربردی مرتبط با موقعیت های گوناگون در میدان، فضاهای سنتی و درون ساختمان هستند.

دانلود ویدیو

در این ترکیب بندی معمارانه اگر سطوح را موسیقی فرض کنیم آنگاه درزهای مابین همانند ریتم موسیقی است. مطالعات فراوانی بر روی هندسه سطوح اجرا شده تا پنل ها به صورت منطقی و ریاضی ارتباط خود را در امتداد ساختمان و محوطه به صورت پیوسته حفظ کنند.

این قطعات بر دگرگونی یکپارچه و جنبش ضمنی هندسه سیال خود تاکید می کنند و راه حل کاربردی برای مسائل ساخت و ساز مثل تولید، جابجایی و سرهم بندی ارائه نمودند و به مسائل تکنیکی از جمله حرکات موضعی ناشی از پیچش، بارهای خارجی، تغییرات دمایی، زمین لرزه و نیروی باد پاسخ گویی مناسب داشتند.

برای تاکید بر یکپارچگی ارتباط میان درون و بیرون ساختمان، نورپردازی این مجموعه با ظرافت قابل ملاحظه ای مورد توجه قرار گرفته است. استراتژی نورپردازی در روز و شب با هم متفاوت است. هنگام روز حجم ساختمان نور را منعکس می سازد و بر اساس حرکت خورشید و نقطه دید پرسپکتیو جلوه ساختمان پیوسته در تغییر است.

استفاده از شیشه نیمه انعکاس دهنده به بیننده جلوه های متناوب کوتاه ارائه میکند و نگاه را کنجکاوانه به دنبال خود می کشد بدون این که خط سیر روان درون ساختمان را فاش سازد. در هنگام شب این خصیصه به نحو استادانه ای توسط وسایل نورپردازی در زیر لایه ها که سطوح داخلی را نسبت به بیرون کاملا تمیز می دهد به کار رفته است و یک ترکیب بندی رسمی برای برنامه های دربرگیرنده اش ارائه می دهد و البته پیوستگی میان درون و بیرون را نیز حفظ می نماید.

نقش این مرکز پیرامون چشم انداز وسیع فرهنگی اش با تحقیقات و مطالعات گسترده پیرامون زمینه و توپوگرافی سایت هماهنگ شده است.

به کار بستن این ارتباط مشخص باعث شده این طراحی در زمینه خود به نحو بسیار مناسبی هم نشست گردد و در مجموع امکان برگزاری مراسم متنوع فرهنگی را برای یک ملت به ارمغان آورد.

در مجموع می توان اضافه نمود هر آنچه زاها حدید خلق نموده است نمونه کامل جریان فکری او در معماری است به گونه ای که هر فردی را وادار می نماید حتی برای یک بار راجع به خالق این اثر تحقیق کند و از رموز فکری او کمی آگاه گردد. افسوس که جامعه معماری بسیار زود در سوگ او نشست، اما آثار او همیشه گواه بر زنده بودنش هستند.

منبع difal tehran.aaschool memarinews archsheet

منبع: زندگی امروز

به "مرکز فرهنگی حیدر علی اُف شگفتی دیگر از معماری زاها حدید" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مرکز فرهنگی حیدر علی اُف شگفتی دیگر از معماری زاها حدید"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید